- Postępowanie upominawcze to uproszczony tryb dochodzenia roszczeń pieniężnych, prowadzony przez sąd na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron.
- Może być prowadzone w formie tradycyjnej lub w pełni elektronicznej przez tzw. e-sąd (Elektroniczne Postępowanie Upominawcze - EPU).
- Głównym celem postępowania jest szybkie uzyskanie przez wierzyciela sądowego nakazu zapłaty przeciwko dłużnikowi.
- Po otrzymaniu nakazu, pozwany ma 14 dni na spłatę długu lub wniesienie sprzeciwu.
- Prawidłowo wniesiony sprzeciw powoduje, że nakaz zapłaty traci moc, a sprawa jest kierowana do rozpoznania na zasadach ogólnych (z rozprawą).
- Brak reakcji pozwanego w terminie skutkuje uprawomocnieniem się nakazu, który staje się podstawą do wszczęcia egzekucji komorniczej.
- Opłata od pozwu zależy od wartości roszczenia; w przypadku uprawomocnienia się nakazu, sąd zwraca powodowi trzy czwarte opłaty.
- Do pozwu należy dołączyć dowody potwierdzające istnienie długu, np. umowy, faktury czy wezwania do zapłaty.
Postępowanie upominawcze w praktyce – jak się bronić, jak złożyć pozew?
Czym jest postępowanie upominawcze i jaki jest jego cel?
Postępowanie upominawcze to uproszczony tryb dochodzenia roszczeń pieniężnych, w którym sąd wydaje orzeczenie na posiedzeniu niejawnym, czyli bez wzywania stron na rozprawę. Jest to jeden z odrębnych trybów postępowania uregulowany w Kodeksie postępowania cywilnego. Jego głównym celem jest przyspieszenie i obniżenie kosztów dochodzenia bezspornych lub dobrze udokumentowanych zadłużeń. Wierzyciel, zamiast przechodzić przez pełny proces sądowy, może w ten sposób szybko uzyskać wydanie nakazu zapłaty, który zobowiązuje pozwanego do uregulowania długu. Postępowanie to jest kolejnym etapem po bezskutecznej windykacji polubownej.
Jak wierzyciel może wszcząć postępowanie upominawcze?
Wszczęcie postępowania następuje poprzez złożenie pozwu do właściwego sądu rejonowego lub okręgowego. Pozew musi spełniać wszystkie wymogi formalne pisma procesowego.
Co powinien zawierać pozew?
Pozew o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym musi zawierać m.in.:
- Dokładne oznaczenie sądu, stron (powoda i pozwanego) wraz z numerami PESEL/KRS.
- Wartość przedmiotu sporu, czyli precyzyjnie określoną kwotę dochodzonego roszczenia.
- Szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne roszczenia.
- Informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub zawarcia ugody.
- Wymienienie wszystkich załączonych dowodów.
- Własnoręczny podpis.
Jakie dokumenty dołączyć?
Do pozwu należy dołączyć wszelkie dokumenty, które uprawdopodobniają istnienie długu. Mogą to być na przykład kopie umów, niezapłacone faktury VAT, podpisane rachunki, dowody dostawy towaru czy wysłane wcześniej wezwania do zapłaty.
Koszty postępowania
Opłata sądowa od pozwu zależy od wartości dochodzonego roszczenia i wynosi od 30 zł do 5% wartości sporu. Co istotne, jeśli nakaz zapłaty się uprawomocni, sąd z urzędu zwraca powodowi trzy czwarte uiszczonej opłaty, co czyni ten tryb postępowania bardzo opłacalnym dla wierzycieli.
Nakaz zapłaty i co dalej? Scenariusze dla obu stron
Po złożeniu pozwu sąd na posiedzeniu niejawnym analizuje sprawę. Jeśli uzna roszczenie za zasadne, wydaje nakaz zapłaty, który następnie jest doręczany pozwanemu. Od tego momentu możliwe są dwa scenariusze.
Scenariusz 1: Pozwany wnosi sprzeciw od nakazu zapłaty
Pozwany, który nie zgadza się z nakazem, ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Jest to jego podstawowe prawo. Prawidłowo złożony sprzeciw od nakazu zapłaty powoduje, że nakaz traci moc, a sąd wyznacza termin rozprawy. Sprawa przechodzi wówczas do zwykłego trybu procesowego, w którym obie strony przedstawiają swoje argumenty.
Scenariusz 2: Brak reakcji pozwanego
Jeśli pozwany w ciągu 14 dni nie wniesie sprzeciwu, nakaz zapłaty uprawomocnia się. Taki prawomocny nakaz staje się tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę do wszczęcia egzekucji komorniczej. Wierzyciel może z nim udać się do komornika i rozpocząć przymusowe ściąganie długu.
Kiedy sąd odrzuci pozew lub uchyli nakaz z urzędu?
Sąd nie wyda nakazu zapłaty, jeśli z treści pozwu wynika, że roszczenie jest oczywiście bezzasadne, budzi wątpliwości lub gdy doręczenie nakazu pozwanemu musiałoby nastąpić poza granicami kraju. W takiej sytuacji sąd kieruje sprawę od razu do rozpoznania w trybie zwykłym.
Często zadawane pytania
Czym jest Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (EPU) i jak działa e-sąd?
Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (EPU) to szczególny rodzaj postępowania upominawczego, w którym cały proces, od złożenia pozwu po wydanie nakazu zapłaty, odbywa się w pełni online za pośrednictwem platformy e-sądu w Lublinie. Jest to jeszcze szybsza i tańsza metoda dochodzenia prostych, bezspornych roszczeń, popularna zwłaszcza wśród firm windykacyjnych i telekomunikacyjnych.
Czy w postępowaniu upominawczym można dochodzić odsetek?
Tak. W pozwie o wydanie nakazu zapłaty wierzyciel może i powinien dochodzić nie tylko należności głównej, ale również odsetek ustawowych za opóźnienie, naliczonych od dnia wymagalności roszczenia do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu.
Nakaz zapłaty został wysłany na mój stary adres i o nim nie wiedziałem. Co mogę zrobić?
Jest to częsty problem. Jeśli pozwany bez swojej winy nie dowiedział się o nakazie zapłaty (np. z powodu błędu w adresie podanym przez powoda) i upłynął termin na wniesienie sprzeciwu, może on złożyć w sądzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, uprawdopodabniając, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.
Czym postępowanie upominawcze różni się od postępowania nakazowego?
Oba są trybami uproszczonymi, ale postępowanie nakazowe jest bardziej rygorystyczne. Sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym tylko na podstawie ściśle określonych w ustawie dokumentów o dużej mocy dowodowej (np. podpisana faktura, weksel). Taki nakaz jest trudniejszy do podważenia przez pozwanego (musi on wnieść zarzuty, a nie sprzeciw) i z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia.
Dodaj komentarz
Komentarze