Weksel - co to jest i do czego służy?
akredo.plKredytyZabezpieczenie kredytuWeksel - co to jest i do czego służy?

Weksel - co to jest i do czego służy?

Weksel to jedna ze starszych form zabezpieczenia spłaty długu. Ustawa Prawa wekslowego pełna jest skomplikowanych zwrotów i zawiłych pojęć. W naszym artykule w prosty sposób tłumaczymy: jak działa weksel i co gwarantuje wystawcy i dłużnikowi? Sprawdź jak to działa!

Sylwia Przyboś
Sylwia Przyboś, 25.11.2022 r

Czym jest zabezpieczenie wekslowe?

Weksel to papier wartościowy, który stanowi formę zabezpieczenia spłaty zobowiązania. Zabezpieczenie wekslowe jest regulowane ustawą z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe.

Jest to bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty konkretnej sumy. Weksel w przypadku klientów indywidualnych jest wykorzystywany najczęściej w formie weksla in blanco przy umowie kredytu hipotecznego, jako dodatkowe zabezpieczenie spłaty.

Elementy weksla

Weksel to dokument spisywany na kartce papieru. Aby weksel był ważny musi zawierać wszystkie niezbędne elementy, które dokładnie określa art.1 ustawy Prawa wekslowego:

  • nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono;
  • polecenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej;
  • nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata);
  • oznaczenie terminu płatności;
  • oznaczenie miejsca płatności;
  • nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana;
  • oznaczenie daty i miejsca wystawienia wekslu;
  • podpis wystawcy wekslu.

Jak działa weksel?

Główną cechą weksla jest bezwarunkowość. Dłużnik wekslowy, inaczej trasant jest zobowiązany do zapłaty konkretnej sumy w dokładnie określonym terminie na rzecz remitenta, czyli wierzyciela.

Weksel może być płatny na kilka sposobów, co również określa ustawa: za okazaniem - weksel jest ważny rok od daty wystawienia, z możliwością wydłużenia terminu przez zastosowanie klauzuli przedłużającej termin; w oznaczonym dniu - np. 1 stycznia 2023 roku; w pewien czas po dacie- np. po upływie 30 dni.

Trasant ma więc obowiązek zapłaty kwoty wskazanej na wekslu, zgodnie z przyjętymi zasadami.Obowiązek spłaty długu może spaść na inne osoby w wyniku poręczenia weksla lub akceptu weksla. Podobnie może zmienić się wierzyciel, na skutek sprzedaży weksla.

W momencie spłaty zadłużenia, które zabezpieczał weksel - gdy całkowicie wywiążemy się z umowy kredytowej - dłużnik ma prawo ubiegania się o zwrot weksla. Jest to zagwarantowane w art. 465 Kodeksu cywilnego.

Rodzaje weksli

Ustawa Prawa wekslowego wyróżnia dwa podstawowe rodzaje weksli:

weksel własny - imienne zobowiązanie do zapłaty, w którym dłużnik jest jednocześnie wystawcą weksla; dokument zapisywany w formie pierwszoosobowej, przykładowe zdanie: “Ja, niżej podpisany zobowiązuje się do zapłaty 30 000 zł do 30 kwietnia 2023 roku.”

weksel trasowany - dokument wystawiony przez wierzyciela, a podpisywany przez dłużnika; jest bezwarunkowym poleceniem zapłaty konkretnej kwoty, w konkretnym terminie.

Dodatkowym rodzajem weksla, o którym warto wiedzieć jest weksel in blanco. Jest to weksel, który nie jest wypełniony “do końca”. Weksel in blanco wypełnia się na podstawie deklaracji wekslowej, która określa m.in. maksymalną kwotę wekslową.

W jakiej sytuacji potrzebne jest zabezpieczenie wekslowe?

Weksel jest najczęściej wykorzystywany przy umowach kredytów hipotecznych oraz przy transakcjach biznesowych.

W przeszłości weksel był często wykorzystywany znacznie częściej jako zabezpieczenie spłaty kredytów bankowych i pożyczek pozabankowych. Aktualnie ta forma zabezpieczenia została wyparta przez ubezpieczenia i poręczycieli.

Jak uzyskać zabezpieczenie kredytu przez weksel?

Aby ustanowić zabezpieczenie wekslowe kredytu należy udać się do stacjonarnej placówki banku lub pożyczkodawcy i zapytać o możliwość skorzystania z takiego rozwiązania. Weksel można podpisać jedynie osobiście - nie zaciągniesz kredytu na weksel przez Internet.

Kiedy weksel jest nieważny?

Weksel jest nieważny w przypadku, gdy nie zawiera nawet jednego elementów weksla - wymieniliśmy je na początku tego artykułu.

O nieważności weksla może zadecydować chociażby:

  • brak daty wystawienia,
  • brak wskazania waluty przy kwocie na wekslu,
  • brak podpisu dłużnika pod wekslem,
  • podejrzenie o sfałszowaniu weksla.

Korzyści zabezpieczenia kredytu przez weksel

Weksel to bezwarunkowe zabezpieczenie spłaty kredytu, które znacznie ułatwia proces odzyskiwania należności. Właściciel weksla ma prawo do żądania zapłaty zgodnie z zapisami w dokumencie.

Z perspektywy wierzyciela jest to zabezpieczenie, które gwarantuje szybszy proces sądowy w celu wyegzekwowania długu. Z drugiej strony sam weksel nie gwarantuje, że dłużnik będzie wypłacalny i w żaden sposób nie przyspieszy to odzyskania długu, jeśli egzekucja okaże się nieskuteczna.

Alternatywy dla weksla - inne formy zabezpieczeń kredytu

Wyróżniamy cztery popularne rozwiązania stanowiące alternatywę dla weksla, jako zabezpieczenia kredytu. Są to: Ubezpieczenie spłaty kredytu - ubezpieczenie od utraty pracy lub ubezpieczenie na życie, znacznie zwiększa szanse na otrzymanie kredytu i gwarantuje pomoc w spłacie w przypadku problemów. Zastaw rejestrowy - zabezpieczenie przez ustanowienie zastawu na pojeździe jest rozwiązaniem stosowanym przy kredytach samochodowych oraz leasingu. Ustanowienie hipoteki - hipoteka wpisana do księgi wieczystej to powszechnie stosowane rozwiązanie przy kredytach hipotecznych. Poręczenie, podżyrowanie kredytu - osoba o wysokiej zdolności kredytowej może poręczyć spłatę kredytu, jednocześnie zobowiązując się do podjęcia odpowiedzialności za dług w przypadku problemów ze spłatą przez dłużnika.

Zabezpieczenie wekslowe - podsumowanie

Ustawa Prawa wekslowego z 1936 roku to jedna z najstarszych ustaw obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej. Weksel przez lata był powszechnie stosowanym rozwiązaniem zabezpieczenia kredytu, jednak z czasem wypracowano znacznie korzystniejsze środki bezpieczeństwa spłaty kredytu.

Weksel nie gwarantuje odzyskania należności w przypadku niewypłacalności dłużnika, tak jak zapewnia to ubezpieczenie spłaty kredytu czy ustanowienie hipoteki. Weksel in blanco wciąż jest popularnym rozwiązaniem, jednak jako forma zabezpieczenia dodatkowego.

 

Często zadawane pytania

Jak silnym zabezpieczeniem kredytu jest weksel?
Weksel jest bezwarunkowym zobowiązaniem do zapłaty co czyni go silnym zabezpieczeniem. Z drugiej strony, weksel nie gwarantuje środków w przypadku niewypłacalności klienta. Umożliwia on jedynie szybsze zapadnięcie wyroku egzekucyjnego i łatwiejsze odzyskanie należności.
Czy weksel musi być wystawiony przy podpisywaniu umowy kredytowej?
Nie, nie musi. Weksel jest forma dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytów, najczęściej wykorzystywaną przy kredytach hipotecznych oraz kredytach inwestycyjnych, w formie weksla in blanco.
Ile kosztuje zabezpieczenie kredytu przez weksel?
Wystawienie weksla jest całkowicie darmowe.
Co z wekslem in blanco po spłacie kredytu?
Zgodnie z art. 465 Kodeksu cywilnego transant ma prawo ubiegania się o zwrot dokumentu roszczeniowego - w tym przypadku weksla - po spłacie całego zadłużenia.

Komentarze

K
Opinia od:
Karolina

Czy opinia była przydatna?

Tak0Nie
Czy weksel może być zabezpieczeniem kredytu konsolidacyjnego?2023-01-24 11:05:12
Dodaj komentarz
Twoja ocena
5
Zadaj pytanie