Czym jest tajemnica bankowa?
Bank, pracownicy banku oraz osoby współpracujące z bankiem zobligowane są do zachowania tajemnicy bankowej. Tajemnicą bankową objęte są wszystkie informacje dotyczące czynności bankowych, zbieranych już od momentu negocjacji między bankiem a klientem, oraz zbieranych w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank czynności dokonuje. Tajemnica bankowa jest regulowana w art. 104 ustawy o Prawie Bankowym. Osoby objęte koniecznością dochowania tajemnicy bankowej, mają obowiązek dochować jej dożywotnio, pomijając kilka bardzo szczególnych sytuacji.
Czego dotyczy tajemnica bankowa?
Tajemnica bankowa dotyczy wszystkich informacji zebranych od momentu negocjacji z potencjalnym klientem, poprzez podpisanie umowy do jej wykonania. Na każdym etapie do banku spływać będą nowe informacje związane z samym klientem oraz jego czynnościami bankowymi. Wszystko to zostaje objęte tajemnicą bankową. Tajemnicą bankową objęte są również wszystkie dokumenty i nośniki, na których informacje o klientach, produktach i czynnościach są przechowywane.
Czego nie dotyczy tajemnica bankowa?
Od ogólnie przyjętych norm, czego dotyczy tajemnica bankowa, art. 104 ustawy o Prawie Bankowym mówi również, czego nie dotyczy tajemnica bankowa, a są to następujące sytuacje:
- nie dotyczy sytuacji w której nie jest możliwe należyte wykonanie umowy, na podstawie której wykonywana jest czynność bankowa, lub odpowiednie wykonanie czynności, opartych o zawarcie umowy,
- nie dotyczy sytuacji w której następuje udzielenie informacji adwokatom lub radcom prawnym w związku ze świadczeniem przez nich pomocy prawnej a rzecz banku,
- nie dotyczy sytuacji w której udzielenie informacji jest niezbędne do zawarcia i wykonania umów sprzedaży wierzytelności sklasyfikowanych na podstawie odrębnych przepisów, jako wierzytelności straconych,
- nie dotyczy sytuacji w której ujawnienie informacji jest niezbędne do wykonania umowy odwróconego kredytu hipotecznego.
Kogo obowiązuje tajemnica bankowa?
Zgodnie z treścią art. 104 ustawy o Prawie Bankowym, tajemnicą bankowa objęty jest bank, wszyscy pracownicy banku, oraz pracownicy podmiotów z bankiem współpracujących i wykonujących czynności bankowe. Mówiąc krótko, każdy kto pracuje w banku lub z bankiem współpracuje i zyskuje dostęp do informacji bankowych, zobligowany jest dochować tajemnicy. Co więcej, obowiązek dochowania tajemnicy bankowej jest bezterminowy, co oznacza, że zarówno osoby, jak i podmioty, które już z bankiem nie współpracują, również nie mogą informacji bankowej wyjawić.
Jakie informacje są objęte tajemnicą bankową?
Tajemnicą bankową objęte są niemalże wszystkie informacje przetwarzane w jakikolwiek sposób przez bank. Głównie jednak można mówić o informacjach związanych z udostępnionymi przez bank produktami oraz usługami, z których korzystają klienci. W ten sposób, najważniejsze elementy działalności banku objęte tajemnicą, to:
- prowadzenie rachunków bankowych,
- udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych,
- udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw,
- emitowanie bankowych papierów wartościowych,
- przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych.
Komu bank może ujawnić tajemnice swoich klientów?
Choć prawo bankowe postuluje, aby tajemnica bankowa była ściśle zachowana, pod groźbą stosownej kary, to jednak na mocy różnego rodzaju aktualizacji do ustawy, lista wyjątków, w których tajemnica bankowa może zostać złamana, jest coraz więcej. Do osób lub instytucji, którym tajemnica bankowa może zostać wyjawiona, należą:
- Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa - dokładnie, wniosek o ujawnienie tajemnicy bankowej wnieść mogą - Szef Krajowej Administracji Skarbowej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub urzędu skarbowego,
- Sądy i prokuratura - informacje bankowe mogą być udostępnione tym instytucjom jedynie w następujących sytuacjach - toczące się postępowanie o przestępstwo lub przestępstwo karno-skarbowe, postępowanie spadkowe, podział majątku w czasie rozwodu, sprawa o alimenty.
- Komornik sądowy - jeśli komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne, bank musi przekazać informacje o rachunkach i pełnomocnictwach do kont, sald, obrotach, wpływach i przelewach, a nawet dane odbiorców i nadawców oraz tytuły przelewów,
- Biegli rewidenci,
- Inne podmioty, takie jak: Prezes Najwyższej Izby Kontroli, KNF, NBP, Bankowy Fundusz Gwarancyjny, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, policja, żandarmeria wojskowa i kilka innych służb państwa, np. ABW czy CBA.
Konsekwencje naruszenia tajemnicy bankowej?
Konsekwencje naruszenia tajemnicy bankowej są doprecyzowane, jak wszystko związane z tajemnicą bankową, w art. 104 ustawy o Prawie Bankowym. Osoby, które wyjawią tajemnicę bankową z jakikolwiek powodów, ryzykują otrzymanie grzywny w wysokości do 1 000 000 złotych, oraz do 3 lat pozbawienia wolności.
Czym jest podmiotowe zwolnienie z tajemnicy bankowej?
Podmiotowe zwolnienie z tajemnicy bankowej to swego rodzaju konieczność udostępnienia informacji bankowe, ponieważ bez tego niemożliwe będzie należyte wykonanie umowy. Przykładem takiego działania jest przelew bankowy, gdzie bank zmuszony jest udostępnić nasze dane odbiorcy przelewu.
Inną sytuacją jest przekazanie informacji bankowe radcom prawnym czy prawnikom, którzy świadczą usługi na rzecz danej instytucji. Tak samo informacje mogą być przekazane podmiotom gospodarczym, które okresowo lub na stałe wykonują czynności i świadczą usługi pomocnicze w stosunku do podstawowej działalności banku.
Finalnie bank zwolniony jest z dochowania tajemnicy bankowej, jeśli posiada przypuszczenie, że aktywność jakiegoś z klientów jest podejrzana i może wskazywać na wykorzystywanie tajemnicy bankowej dla własnych korzyści, jak działalność przestępcza, terrorystyczna, czy pranie brudnych pieniędzy.
Tajemnica bankowa - podsumowanie
Jak się okazuje, tajemnica bankowa jest bardzo ważnym elementem funkcjonowania systemu bankowego i istotnym filarem zaufania publicznego wobec banku. Szafowanie danymi klientów nie byłoby mile widziane, a dzięki tajemnicy bankowej, klienci mają pewność, że żadne dane nie zostaną ujawnione. Jednak jak widać, obostrzeń względem zachowania tajemnicy bankowej jest coraz mniej, a coraz więcej instytucji może uzyskać do nich dostęp. Warto natomiast mieć świadomość, że wyciek tego typu danych, objętych tajemnicą bankową, nie jest dość powszechny z racji widma wysokiej kary pieniężnej. 1 000 000 złotych grzywny za ujawnienie tajemnicy bankowej, to suma, która skutecznie zniechęca od rozpowszechniania danych bankowych.
Komentarze