- Samodzielna windykacja to proces odzyskiwania należności prowadzony przez wierzyciela na własną rękę, bez udziału zewnętrznej firmy.
- Główną zaletą tej metody jest oszczędność kosztów, ponieważ wierzyciel nie płaci prowizji agencji windykacyjnej.
- Proces windykacji dzieli się na trzy etapy: prewindykację (zapobieganie), windykację polubowną (negocjacje) i windykację twardą (eskalacja).
- Kluczowymi narzędziami windykacji polubownej są monity, wezwania do zapłaty oraz bezpośrednie negocjacje z dłużnikiem.
- W przypadku braku współpracy, wierzyciel może zastosować narzędzia presji, jak wpis do BIG czy upublicznienie długu na giełdzie.
- Ostatecznym krokiem samodzielnej windykacji jest skierowanie sprawy do sądu, często w uproszczonym Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym.
- Samodzielne działania pozwalają zachować pełną kontrolę nad procesem i umożliwiają utrzymanie dobrych relacji z kontrahentem.
- Metoda ta wymaga jednak czasu, konsekwencji i podstawowej wiedzy prawnej, dlatego nie zawsze jest optymalnym rozwiązaniem.
Samodzielna windykacja długu - jak to zrobić?
Czym jest samodzielna windykacja i kiedy warto ją rozważyć?
Samodzielna windykacja to proces odzyskiwania należności prowadzony przez wierzyciela we własnym imieniu, bez zlecania sprawy zewnętrznej agencji windykacyjnej. Jest to preferowana metoda szczególnie przez małych i średnich przedsiębiorców, którzy chcą zachować kontrolę nad relacjami z klientem i uniknąć płacenia wysokich prowizji. Samodzielne działania są najskuteczniejsze w przypadku stosunkowo świeżych zadłużeń, gdzie istnieje duża szansa na polubowne rozwiązanie. Kluczem do sukcesu jest systematyczność, stanowczość i dobra dokumentacja, która potwierdza istnienie długu. Jest to pierwszy i najważniejszy etap całego procesu, jakim jest windykacja.
Etap 1: Prewindykacja, czyli zapobieganie długom
Najskuteczniejsza windykacja to taka, której nie trzeba było przeprowadzać. Działania prewindykacyjne mają na celu zminimalizowanie ryzyka powstania opóźnień w płatnościach. Obejmują one m.in.:
- Weryfikację kontrahenta: Sprawdzenie potencjalnego klienta w bazach dłużników przed nawiązaniem współpracy.
- Monitoring płatności: Systematyczne monitorowanie terminów płatności i wysyłanie delikatnych przypomnień na dzień lub dwa przed terminem.
- Stosowanie pieczęci prewencyjnych: Umieszczanie na fakturach informacji o współpracy z biurem informacji gospodarczej.
Etap 2: Windykacja polubowna – od wezwania do negocjacji
Gdy mimo wszystko dojdzie do opóźnienia, rozpoczyna się etap windykacji polubownej. Jego celem jest skłonienie dłużnika do dobrowolnej zapłaty. Należy działać szybko i konsekwentnie.
- Pierwszy kontakt: Krótko po terminie płatności wykonaj telefon lub wyślij e-mail z uprzejmym przypomnieniem. Często opóźnienia wynikają z przeoczenia.
- Wysłanie monitu: Jeśli pierwszy kontakt nie przyniesie skutku, wyślij dłużnikowi monit, czyli oficjalne wezwanie do zapłaty, najlepiej listem poleconym.
- Negocjacje: Podejmij próbę bezpośredniej rozmowy w celu ustalenia przyczyny braku płatności. Bądź otwarty na kompromis – zaproponuj rozłożenie długu na raty lub odroczenie terminu. Celem jest zawarcie wiążącej ugody z wierzycielem.
Etap 3: Windykacja twarda – eskalacja działań
Jeśli dłużnik unika kontaktu i nie wykazuje woli współpracy, należy sięgnąć po bardziej zdecydowane, choć wciąż przedsądowe, narzędzia nacisku.
- Wpis do bazy dłużników: Po spełnieniu wymogów formalnych (m.in. wysłaniu ostatecznego wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem), możesz wpisać dłużnika do bazy dłużników, co znacząco utrudni mu funkcjonowanie w obrocie gospodarczym.
- Upublicznienie na giełdzie długów: Możesz wystawić wierzytelność na sprzedaż na publicznej giełdzie długów. Sama groźba upublicznienia danych często motywuje dłużnika do zapłaty.
Gdy windykacja polubowna zawodzi – droga sądowa
Jeżeli wszystkie powyższe kroki zawiodą, ostatnim etapem samodzielnej windykacji jest skierowanie sprawy na drogę sądową, najczęściej w ramach Elektronicznego Postępowania Upominawczego (EPU). Pozwala to na szybkie i tanie uzyskanie sądowego nakazu zapłaty za pośrednictwem internetu. Po uprawomocnieniu się takiego nakazu staje się on tytułem wykonawczym, który można skierować do egzekucji komorniczej. Więcej o tym procesie przeczytasz w artykule o postępowaniu upominawczym.
Często zadawane pytania
Jakie są koszty samodzielnej windykacji?
Koszty samodzielnej windykacji polubownej są minimalne i ograniczają się do kosztów rozmów telefonicznych, korespondencji (np. opłata za list polecony) oraz czasu poświęconego na sprawę. Koszty ewentualnego wpisu do BIG czy wystawienia długu na giełdzie są również stosunkowo niskie. Znaczące koszty pojawiają się dopiero na etapie sądowym (opłata od pozwu).
Dłużnik twierdzi, że dług jest przedawniony. Co mogę zrobić?
Należy zweryfikować datę wymagalności roszczenia. Jeśli termin przedawnienia faktycznie upłynął (zazwyczaj 2 lub 3 lata w obrocie gospodarczym), a dłużnik podniósł ten zarzut, dochodzenie długu na drodze sądowej będzie nieskuteczne. W takiej sytuacji można kontynuować jedynie windykację polubowną, licząc na dobrowolną spłatę przez dłużnika.
Czy mogę naliczać dłużnikowi odsetki i koszty monitów?
Tak. Za opóźnienie w płatnościach wierzycielowi z mocy prawa należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Co do kosztów monitów, można nimi obciążyć dłużnika tylko wtedy, gdy taka możliwość została przewidziana w pierwotnej umowie lub regulaminie zaakceptowanym przez dłużnika.
Czy samodzielna windykacja jest zawsze lepsza niż zlecenie jej firmie?
Nie zawsze. Samodzielna windykacja jest skuteczna przy mniejszych, prostych i dobrze udokumentowanych długach, gdy zależy nam na utrzymaniu relacji z kontrahentem. W przypadku skomplikowanych spraw, spornych wierzytelności lub gdy dłużnik jest wyjątkowo trudny, zlecenie sprawy profesjonalnej agencji windykacyjnej może zaoszczędzić czas i przynieść lepsze rezultaty.
Czym różni się samodzielna windykacja od sprzedaży długu?
W samodzielnej windykacji wierzyciel przez cały czas pozostaje właścicielem długu i próbuje odzyskać 100% należności. Sprzedaż wierzytelności to natomiast transakcja, w której wierzyciel pozbywa się problemu, sprzedając prawo do długu firmie windykacyjnej za ułamek jego wartości (np. 30-70%). Odzyskuje część pieniędzy natychmiast, ale traci prawo do reszty należności.
Dodaj komentarz
Komentarze