Postępowanie nakazowe - jak się na nie przygotować?

Czym jest postępowanie nakazowe i czym różni się od upominawczego?

Postępowanie nakazowe to uproszczony tryb dochodzenia roszczeń, oparty wyłącznie na dowodach z dokumentów o szczególnej mocy dowodowej. Podobnie jak postępowanie upominawcze, toczy się na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron. Jest jednak znacznie bardziej rygorystyczne i korzystniejsze dla wierzyciela. Główna różnica polega na jakości wymaganych dowodów. W postępowaniu upominawczym wystarczy uprawdopodobnić roszczenie, natomiast w nakazowym sąd opiera się wyłącznie na załączonych do pozwu, ściśle określonych w ustawie dokumentach. Jest to najszybsza ścieżka sądowa w procesie, jakim jest windykacja.

Kluczową różnicą jest również skutek wydania nakazu. W odróżnieniu od postępowania upominawczego, nakaz zapłaty wydany w tym postępowaniu z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, co pozwala wierzycielowi natychmiast zwrócić się do komornika o zabezpieczenie roszczenia na majątku dłużnika.

Podstawy wydania nakazu zapłaty – jakie dokumenty są wymagane?

Sąd wyda nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym tylko wtedy, gdy wierzyciel dołączy do pozwu jeden z następujących dokumentów (zgodnie z art. 485 k.p.c.):

• Dokument urzędowy.
• Zaakceptowany przez dłużnika rachunek lub faktura.
• Wezwanie dłużnika do zapłaty i pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu.
• Prawidłowo wypełniony weksel lub czek.
• Umowa, dowód spełnienia świadczenia wzajemnego przez wierzyciela oraz dowód doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku.

Jeśli wierzyciel nie dysponuje żadnym z powyższych dokumentów, sprawa zostanie skierowana do postępowania upominawczego lub zwykłego.

Jak wierzyciel może wszcząć postępowanie nakazowe?

Proces inicjuje powód (wierzyciel) poprzez złożenie pozwu do właściwego sądu.

Co powinien zawierać pozew?

Pozew musi spełniać wszystkie wymogi formalne pisma procesowego, a dodatkowo zawierać wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym. Należy w nim precyzyjnie określić żądanie, przedstawić dowody na jego poparcie i wskazać, że strony podjęły próbę mediacji lub zawarcia ugody z wierzycielem (lub wyjaśnić, dlaczego tego nie zrobiono).

Koszty postępowania – niższa opłata dla powoda

Postępowanie nakazowe jest tańsze dla wierzyciela. Opłata od pozwu wynosi zaledwie jedną czwartą opłaty podstawowej (czyli 1,25% wartości przedmiotu sporu). Pozostałe trzy czwarte opłaty będzie musiał uiścić pozwany w przypadku wniesienia zarzutów.

Nakaz zapłaty i co dalej? Scenariusze dla obu stron

Po analizie pozwu i załączników sąd wydaje nakaz zapłaty, który doręcza pozwanemu. Od tego momentu pozwany ma 14 dni na reakcję.

Reakcja pozwanego: Zarzuty od nakazu zapłaty

Jeśli pozwany nie zgadza się z nakazem, musi wnieść pismo procesowe zwane zarzutami, a nie sprzeciwem, jak w postępowaniu upominawczym. Jest to środek bardziej sformalizowany. Pozwany musi w nim przedstawić wszystkie zarzuty i dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w dalszym toku postępowania. Wniesienie zarzutów wiąże się z koniecznością uiszczenia przez pozwanego pozostałych 3/4 opłaty od pozwu.

Brak reakcji pozwanego: Uprawomocnienie i egzekucja

Jeśli pozwany nie wniesie zarzutów w terminie, nakaz zapłaty uprawomocnia się. Staje się on wówczas tytułem wykonawczym, który jest podstawą do wszczęcia egzekucji przez komornika i przymusowego odzyskania zadłużenia.